W kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej obok małżonków znajdują się przedewszystkim dzieci. Na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Z 1998 r. Nr 162, poz. 1118) do renty rodzinnej uprawnione są: 1) dzieci własne, 2) dzieci drugiego małżonka, 3) oraz dzieci przysposobione, a także przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej. Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej 1) do ukończenia 16 lat, 2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo 3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2. Jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia tego roku studiów. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 lutego 1989 r. (III UZP 3/89; OSP 1990/5/246), która zachowuje swą aktualność do dzisiaj orzekł, iż studentka, która na przedostatnim roku studiów zdała wszystkie wymagane egzaminy w czerwcu i która ukończyła 25 lat życia przed rozpoczęciem zajęć w nowym roku akademickim, zachowuje prawo do renty rodzinnej do zakończenia ostatniego roku studiów. Przedłużenie prawa do renty rodzinnej dziecka, które w czasie ostatniego roku studiów ukończyło 25 lat życia, do ukończenia tego roku studiów nie ma zastosowania w razie powtarzania ostatniego roku studiów – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2000 r. II UKN 481/99, OSNAP 2001/19/593. Ważne jest tutaj określenie w jakich rodzajach szkół nauka uprawnia do otrzymania renty rodzinnej po ukończeniu 16 roku życia. I tak za takie ZUS uznaje na podstawie określonych ustaw: a) szkoły podstawowe oraz ponad podstawowe (publiczne i niepubliczne), b) szkoły wyższe (w tym i niepaństwowe), c) pozaszkolne formy kształcenia, dokształcania oraz doskonalenia zawodowego. Renta rodzinna przysługuje także w przypadku podjęcia przez dziecko uprawnione do renty rodzinnej nauki za granicą w rodzaj szkół podanych powyżej. Przez pozaszkolne formy dokształcania rozumie się także kursy językowe przez szkoły i ośrodki językowe trwające co najmniej 3 miesiące. Jak to wynika z art. 68a o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. z 1995 r., nr 95 , poz. 425 z późń. zm.) nauka w formach szkolnych oraz w pozaszkolnych formach kształcenia, dokształcania oraz doskonalenia zawodowego może być prowadzona w systemie: a) dziennym, b) wieczorowym, c) zaocznym, d) kształcenia na odległość, e) eksternistycznym, a także w systemach łączących te formy. W przypadku studiów mogą być one prowadzone jako: a) dzienne, b) wieczorowe, c) zaoczne, d) eksternistyczne. Nauka na studiach doktoranckich także uprawnia do pobierania renty rodzinnej przez osobę uprawnioną. W wyroku z dnia 6 września 2000 r. II UKN 699/99 OSP 2001/4/58 Sąd Najwyższy stwierdził, iż studia doktoranckie są nauką w szkole w rozumienu art. 68 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Z 1998 r. Nr 162, poz. 1118). Bardzo wiele problemów stwarza także określenie daty ukończenia nauki w szkole wyższej. Albowiem można przyjąć tutaj zarówno dzień obrony dyplomu jak i jego odebrania. Do niedawna na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 stycznia 2001 roku III Aua 1410/00, Prawo Pracy 2001/10/43 przyjęto dzień odebrania dyplomu ukończenia studiów za datę ukończenia nauki w szkole wyższej. Jednakże od dnia 1 września 2005 r. na podstawie art. 167 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym za datę ukończenia studiów (w tym licencjatu) przyjęto datę złożenia egzaminu dyplomowego Renta rodzinna dla osoby uczącej się przesługuje przez także przez okres wakcji letnich i zimowych (ferii). Co ważne przysługuje ona także w czasie przebywania przez studenta na urlopie dziekańskim. W wielu swoich wyrokach Sąd Najwyższy potwierdzał tezę, iż student przebywający na urlopie dziekańskim kontynuje naukę w szkole w rozumieniu 68 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Z 1998 r. Nr 162, poz. 1118). Także w przypadku urlopowania ucznia szkoły średniej ze względów zdrowotnych – uczeń ten zachowuje status ucznia wpisanego do ewidencji uczniów szkoły oraz związane z tym uprawnienia. W związku z tym spełnia warunki do korzystnia z renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, jeżeli po ukończeniu 16 roku życia nie pracuje zawodowo i nie przekroczył 25 lat życia jak to stwierdził Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 25 kwietnia 1992 r. III AUr 192/9 OSA 1992/10/53.

renta rodzinna

17-08-2006r.

Pracy

130764